Η ραγδαία αύξηση στη χρήση εργαλείων και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Και στην Ελλάδα, η χρήση της ΑΙ έχει εισβάλει δυναμικά στην καθημερινότητά μας, και μετασχηματίζει ήδη πολλές πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Η διαΝΕΟσις φιλοδοξεί να φέρει τον διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη σε πρώτο πλάνο με ένα πλούσιο πρόγραμμα ερευνητικών πρωτοβουλιών, εκδηλώσεων και συζητήσεων.
Η πιο πρόσφατη πρωτοβουλία της είναι μια έρευνα που αφορά το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αναπτυχθεί και να χρησιμοποιηθεί με τρόπο ηθικό, νόμιμο και κοινωνικά ωφέλιμο. Με βασική θέση ότι η ΑΙ δεν είναι από μόνη της «καλή» ή «κακή», εξετάζει τα βασικά ερωτήματα αλλά και τις απόπειρες ρύθμισης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για την εργασία, την έρευνα, τη δημόσια διοίκηση, τη δικαιοσύνη και τη δημιουργικότητα. Η έρευνα, την οποία υπογράφει 14μελής διεπιστημονική ομάδα με συντονίστρια την Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Λίλιαν Μήτρου, αναδεικνύει τις βασικές προκλήσεις γύρω από την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζόμενων, τον έλεγχο της παραπληροφόρησης ως απειλής για τη δημοκρατία, την ακαδημαϊκή έρευνα, τους κανόνες περί πνευματικής ιδιοκτησίας, τα θέματα ψηφιακού γραμματισμού του πληθυσμού αλλά και το περιβαλλοντικό κόστος των υποδομών ΑΙ. Αναδεικνύει επίσης το πώς η ΑΙ μπορεί να υποστηρίζει αποφάσεις στα παραπάνω πεδία, αλλά χωρίς να φτάνει να αντικαταστήσει την ανθρώπινη κρίση σε κρίσιμα ζητήματα.
Μπορείτε να βρείτε μια εκτενή σύνοψή της εδώ καθώς και όλο το σχετικό υλικό παρακάτω:
Είχε προηγηθεί η δημοσίευση της μεγάλης δημοσκοπικής έρευνας του οργανισμού, σε δύο μέρη, με τίτλο «Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την ΑΙ», που χαρτογραφεί τις στάσεις, και τις αντιλήψεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Το πρώτο μέρος της δημοσκοπικής έρευνας, που διεξήχθη στις αρχές του 2026, κατέγραψε βασικές πεποιθήσεις, στάσεις και συναισθήματα του ελληνικού πληθυσμού απέναντι σε αυτό το μεγάλο τεχνολογικό κύμα.
Το δεύτερο μέρος της δημοσκοπικής έρευνας της διαΝΕΟσις, που δημοσιεύτηκε τον Μάιο, εστιάζει σε θέματα δεοντολογίας και ρύθμισης. Πραγματοποιήθηκε από τη Metron Analysis με τηλεφωνικές και online συνεντεύξεις σε αντιπροσωπευτικό πανελλαδικό δείγμα 1.103 ατόμων, μεταξύ 4 και 9 Μαΐου 2026. Διερευνά ηθικά και κοινωνικά ζητήματα που εγείρει η νέα τεχνολογία, θέτοντας ερωτήματα όπως: Ποιες είναι οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑI) στη ζωή μας; Πόσο ανησυχούμε οι Ελληνίδες και οι Έλληνες για τους κινδύνους από τη χρήση της; Πώς πιστεύουμε ότι πρέπει να ρυθμιστεί και από ποιον;
Ταυτόχρονα με την έρευνα, δημοσιεύτηκε και μια ανάλυση των αποτελεσμάτων από την ομάδα της Metron Analysis – τον Στράτο Φαναρά, τον Γιάννη Μπαλαμπανίδη και την Πέννυ Αποστολοπούλου. Εδώ μπορείτε να βρείτε την κεντρική έκθεση αποτελεσμάτων της έρευνας, ενώ εδώ θα βρείτε μια αναλυτική σύνοψή της, και εδώ μια συνοπτική παρουσίαση των βασικών αποτελεσμάτων της.
Στις αρχές Ιουνίου 2026, τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη δημοσίευση της έρευνας, δημοσιεύτηκε επίσης ανάλυση των αποτελεσμάτων από τον κοινωνιολόγο, διευθυντή ερευνών στο ΕΚΚΕ και Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, Χαράλαμπο Τσέκερη. Στην έκθεσή του, ο Χ. Τσέκερης αναφέρεται τόσο στις διαφορές μεταξύ χρηστών και μη χρηστών –ειδικότερα όσον αφορά την ηλικία και το φύλο– και το πώς αυτές σχηματίζουν τις απαντήσεις. Επιπλέον, σχολιάζει τη σημαντική ανησυχία –όπως προκύπτει και από την έρευνα– για το μέλλον των ανθρώπινων σχέσεων, αλλά και του τρόπου με τον οποίο σκεφτόμαστε και μαθαίνουμε. Τέλος, συνδέει τις παρατηρήσεις του, τόσο με άλλες πρόσφατες διεθνείς έρευνες όσο και με κοινωνιολογικά πλαίσια ερμηνείας τους.
Η πρώτη μεγάλη δημοσκοπική έρευνα της διαΝΕΟσις για την ΑΙ διενεργήθηκε τον Ιανουάριο και δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2026, χαρτογραφώντας τις στάσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες των Ελλήνων πολιτών απέναντι στην AI και την επίδρασή της σε διάφορους τομείς της ζωής τους. Η έρευνα διεξήχθη από τη Metron Analysis σε δείγμα 1.111 ατόμων ηλικίας 17 ετών και άνω, με μικτή μεθοδολογία τηλεφωνικής και online έρευνας, την περίοδο 8-13 Ιανουαρίου 2026.
Μια πρώτη αποτίμηση των αποτελεσμάτων της έρευνας επιχειρούν οι δύο αναλύσεις που συνόδευσαν τη δημοσίευση: Η πρώτη από την ομάδα της Metron Analysis –τον Στράτο Φαναρά, τον Γιάννη Μπαλαμπανίδη και την Πέννυ Αποστολοπούλου– και η δεύτερη από τον κοινωνιολόγο, μεταδιδακτορικό ερευνητή στο ΕΑΠ και διδάσκοντα στο ΕΚΠΑ, Ηρακλή Βογιατζή.
Εδώ μπορείτε να βρείτε την κεντρική έκθεση αποτελεσμάτων, ενώ εδώ θα βρείτε μια αναλυτική σύνοψή της, και εδώ μια συνοπτική παρουσίαση των βασικών αποτελεσμάτων της.
Στο πλαίσιο της ευρύτερης δράσης της γύρω από την ΑΙ και τις προκλήσεις της, η διαΝΕΟσιος έχει δημοσιευσει δύο επεισόδια podcast.
Στο πρώτο επεισόδιο, ο καθηγητής πληροφορικής και κάτοχος του βραβείου Turing Ιωσήφ Σηφάκης ανέλυσε τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της ΑΙ.
Στο δεύτερο επεισόδιο, ο Χρίστος Παπαδημητρίου καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης και μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών και της Ακαδημίας Αθηνών καταπιάνεται με ζητήματα ηθικής και δημοκρατίας γύρω από την εξάπλωση της ΑΙ.
