Ένα ζωντανό και οργανωμένο οικοσύστημα καινοτομίας αποτελεί βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας μιας χώρας, συμβάλλοντας στη διεθνή ανταγωνιστικότητα αλλά και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των σύγχρονων περιβαλλοντικών και κοινωνικών προκλήσεων.
Η διαΝΕΟσις έχει ξεκινήσει μια σειρά από έρευνες και δράσεις για την ανάδειξη των επιδόσεων αλλά και των βασικών προβλημάτων στο πεδίο της καινοτομίας. Η πιο πρόσφατη έρευνα αφορά το Εθνικό Σύστημα Καινοτομίας της χώρας. Οι τρεις συγγραφείς από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο –ο καθηγητής Άγγελος Τσακανίκας, η επίκουρη καθηγήτρια Αιμιλία Πρωτόγερου και ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος– επικαιροποιώντας μια παλαιότερη μελέτη, του 2021, αποτιμούν την πρόοδο του Εθνικού Συστήματος Καινοτομίας, καταγράφουν αναλυτικά τα μέτρα που έχουν λάβει το κράτος, η ΕΕ και άλλοι φορείς την τελευταία πενταετία, και αποτυπώνουν τις χρόνιες αδυναμίες του. Η μελέτη παραθέτει στοιχεία και δείκτες σε έξι σημαντικά πεδία που ορίζουν τα συστήματα καινοτομίας διεθνώς, ενώ προτείνει απτές κατευθύνσεις πολιτικής για το μέλλον.
Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έρευνα και μια σύντομη καταγραφή των βασικών της σημείων, ενώ εδώ θα βρείτε μια εκτενή σύνοψή της.
Η προηγούμενη έρευνα, του 2021, διεξήχθη από τους ίδιους ερευνητές υπό τον συντονισμό του καθηγητή του ΕΜΠ, Γιάννη Καλόγηρου, καθώς και του τότε αναπλ. καθηγητή του ΕΜΠ, Άγγελου Τσακανίκα. Παράλληλα, τέσσερις από τους ερευνητές ετοίμασαν και ένα συντομότερο κείμενο πολιτικής για την προσαρμογή του ελληνικού συστήματος καινοτομίας στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνει η πανδημία.
Μπορείτε να διαβάσετε μια σύνοψη των ευρημάτων της έρευνας εδώ, oλόκληρη την έρευνα μαζί με ένα infographic που περιέχει τα βασικά ευρήματα της έρευνας, παρακάτω:
Μια πιο πρόσφατη ερευνητική προσπάθεια δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2025, από τον Ομότιμο Καθηγητή Τεχνολογικής Οικονομικής & Βιομηχανικής Στρατηγικής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Γιάννη Καλογήρου. Η μελέτη του, με τίτλο «Τεχνολογία και οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα», αναλύει τη δυναμική σχέση μεταξύ της τεχνολογικής εξέλιξης και της αναπτυξιακής πορείας της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία 50 χρόνια, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που να βασίζεται στην καινοτομία, τη γνώση και την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, ώστε η χώρα να ισχυροποιήσει τη θέση της στον διεθνή καταμερισμό εργασίας.
Η μελέτη σκιαγραφεί, μεταξύ άλλων, τη σημερινή δομή και τις αδυναμίες του συστήματος καινοτομίας στην Ελλάδα, και προτείνει μια σειρά από παρεμβάσεις και προτάσεις πολιτικής που θα ενδυναμώσουν τα εγχώρια «οικοσυστήματα καινοτομίας» και την ελληνική οικονομία.
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την ανάλυση, καιμια συνοπτική καταγραφή των βασικών της σημείων, εδώ:
Τον Ιανουάριο του 2022 η διαΝΕΟσις δημοσίευσε μια έρευνα με επιστημονική υπεύθυνη την ομότιμη καθηγήτρια στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση, η οποία πραγματοποιήθηκε από τη συμβουλευτική εταιρεία Octane, η οποία χαρτογραφεί τις ελληνικές startups και το οικοσύστημα που τις υποστηρίζει. Η έρευνα περιλαμβάνει και ένα ερωτηματολόγιο, το οποίο απάντησαν 267 ιδρυτές νεοφυών επιχειρήσεων, δίνοντας σημαντικά στοιχεία για τη φυσιογνωμία, τις προκλήσεις και τα προβλήματα του οικοσυστήματος.
Mπορείτε να διαβάσετε μια σύνοψη της έρευνας εδώ και την πλήρη έρευνα, καθώς και καθώς και όλο το συνοδευτικό υλικό της, εδώ:
Εξι χρόνια νωρίτερα, το 2016, στην πρώτη σχετική πρωτοβουλία της, η διαΝΕΟσις συνεργάστηκε με τους ερευνητές του DIW Econ για τη δημιουργία μιας αναλυτικής έκθεσης που αξιολογεί τα βασικά προβλήματα του ελληνικού συστήματος καινοτομίας, παρουσιάζει παραδείγματα αντίστοιχων ξένων συστημάτων, και καταλήγει σε μια σειρά από κατευθύνσεις πολιτικής με στόχο την αναβάθμιση της έρευνας και της καινοτομίας της χώρας.
Μπορείτε να διαβάσετε μια σύνοψη των βασικών σημείων εκείνης της έρευνας εδώ, και ολόκληρη την έκθεση στα ελληνικά και στα αγγλικά εδώ:
