Πώς χρησιμοποιούν οι Έλληνες το ίντερνετ; Από πού ενημερώνονται και πόσο ενδιαφέρονται για τις ειδήσεις; Πόσο εμπιστεύονται τα ΜΜΕ και τις πηγές ενημέρωσης που έχουν στη διάθεσή τους σήμερα; Πόσο μεγάλη είναι η επίδραση της ΑΙ στις ενημερωτικές τους συνήθειες; Και τελικά τι καθιστά την Ελλάδα ευάλωτη στις θεωρίες συνωμοσίας;
Η διαΝΕΟσις έχει δημοσιεύσει μια σειρά ερευνών για το θέμα, επιχειρώντας να δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα και να χαρτογραφήσει το πώς καταναλώνουν πληροφορίες οι Έλληνες σήμερα. Οι έρευνες αυτές, χαρτογραφούν τις σχετικές τάσεις, ενώ παράλληλα καταγράφουν ομοιότητες και διαφορές με την κατάσταση που ισχύει σε άλλες χώρες. Οι πιο πρόσφατες δημοσιεύσεις αφορούν δύο ξεχωριστές, αλλά συμπληρωματικές, αναλύσεις που φωτίζουν τις πολλαπλές προκλήσεις στο εγχώριο τοπίο ενημέρωσης.
Η πρώτη, που βασίζεται στα στοιχεία των ετήσιων ερευνών του Digital News Report του Ινστιτούτου Reuters για τη Μελέτη της Δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, για την κρίσιμη δεκαετία 2016-2026, σκιαγραφεί την ψηφιακή ενημέρωση στην Ελλάδα εξετάζοντας παράλληλα την υποχώρηση του ενδιαφέροντος για τις ειδήσεις, την άνοδο των κοινωνικών δικτύων ως πηγή ενημέρωσης, τη χρήση νέων εργαλείων και το επίμονο έλλειμμα εμπιστοσύνης. Την έρευνα υπογράφει ο Αντώνης Καλογερόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτικής Επικοινωνίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών (VUB) και Ερευνητικός Συνεργάτης στο Ινστιτούτο Reuters.
Στο πλαίσιο της ανάλυσης του, ο Αντώνης Καλογερόπουλος μίλησε στο podcast “dBrief” της διαΝΕΟσις σχετικά με την παραπληροφόρηση στο internet και τα social media, δίνοντας διαφωτιστικές απαντήσεις για το φαινόμενο.
Η δεύτερη μελέτη εστιάζει στην παραπληροφόρηση και τις θεωρίες συνωμοσίας, δείχνοντας μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα πώς ψευδείς ή παραπλανητικές αφηγήσεις μπορούν να γίνουν πειστικές στην ελληνική δημόσια σφαίρα. Υπογράφεται από τους Darren Lilleker, Καθηγητή Πολιτικής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο του Bournemouth, και Πάνο Κολιαστάση, διδάκτορα Πολιτικής Επιστήμης στο Queen Mary University of London και διδάσκων στο Τμήμα Επικοινωνίας & ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Εδώ μπορείτε να διαβάσετε μια σύνοψη των δύο ερευνών, κι εδώ θα βρείτε μια συνοπτική καταγραφή των βασικότερων σημείων τους.
Από το 2018, η διαΝΕΟσις δημοσιεύει τις ετήσιες εκθέσεις του Digital News Report του Ινστιτούτου Reuters για τη Μελέτη της Δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, που αφορούν την Ελλάδα. Πρόκειται για μια έρευνα που καταγράφει τις απόψεις των χρηστών του διαδικτύου σε δεκάδες χώρες, για τις ειδήσεις που διαβάζουν online, για τις πλατφόρμες και τις ιστοσελίδες που προτιμούν και συνοδεύεται από αναλύσεις των τάσεων, τόσο σε κάθε χώρα όσο και συνολικά.
Παρακάτω θα βρείτε σύντομες αναλύσεις των στοιχείων των ετήσιων εκθέσεων του Digital News Report του που αφορούν την Ελλάδα για το 2025, το 2024, το 2023, το 2022, το 2021, το 2020, το 2019 και το 2018, τις οποίες επιμελήθηκε ο Αντώνης Καλογερόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτικής Επικοινωνίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών (VUB) και Ερευνητικός Συνεργάτης στο Ινστιτούτο Reuters για τη Μελέτη της Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, και δημοσίευσε η διαΝΕΟσις:
Τον Μάιο του 2020, η διαΝΕΟσις δημοσίευσε, επίσης, την πλήρη έκθεση με τα αποτελέσματα της έρευνας του World Internet Project για το 2019 (PDF link), η οποία αποτυπώνει την εξέλιξη της χρήσης του ίντερνετ στη χώρα μας, μαζί με μια πλήρη δημογραφική ανάλυση των τάσεων που διαμορφώνονται. H έρευνα αυτή είναι μέρος του World Internet Project, μιας διεθνούς ερευνητικής σύμπραξης που από το 1999 μελετά τη χρήση του ίντερνετ σε πάνω από 30 χώρες του κόσμου. Η Ελλάδα συμμετέχει στη σύμπραξη από το 2015, με τον συντονισμό του ΕΚΚΕ.